Jong, slank en lipoedeem: gaat dat samen?
“Jij? Lipoedeem? Maar dat hebben toch alleen oude mensen?” Dat was de reactie toen één van mijn jongere cliënten (17 jaar) eindelijk aan een vriendin durfde te vertellen wat ze had. Nee, niet dus.
Want lipoedeempatiënten zijn er in alle soorten en maten: van 15 jaar tot 95 jaar oud, van slank tot vrouwen met overgewicht (en alles daartussenin). De enige overeenkomst is dat het vrijwel altijd vrouwen zijn. Naar schatting heeft 11% van de vrouwen in Nederland lipoedeem en 75% van de vrouwen in Nederland heeft of krijgt bloedcirculatieproblemen. Voor de meeste meiden beginnen de eerste problemen in of na de puberteit.

Hoe het begint

Vaak begint het met heel vervelende, maar onzichtbare klachten, zoals pijn bij het lopen, pijn bij het zitten, moeite met sporten, zware, vermoeide en/of onrustige benen (en daardoor vaak moeite met slapen), een algeheel laag energieniveau, veel spierpijn, koude voeten, moeite met warm weer. Deze klachten komen voort uit een slechte doorbloeding van het aangedane weefsel. Het typische lipoedeem-silhouet (twee of meer kledingmaten verschil tussen onder- en bovenlichaam) ontstaat soms pas later.
Ik heb meiden in mijn praktijk van 16, 17 en 18 jaar oud, die soms al twee, drie of vier jaar met klachten rondliepen voordat eindelijk de diagnose lipoedeem werd gesteld. Ze hebben, samen met hun moeder of ouders, al een hele zoektocht achter de rug. Want veel artsen en specialisten herkennen het niet. Omdat ze denken zoals de vriendin van mijn cliënt: lipoedeempatiënten zijn niet jong en zeker niet slank.

In de media

De media werken mee aan dit beeld. Als er al aandacht is voor lipoedeem (gelukkig steeds vaker) dan worden vaak de extremere gevallen getoond. Begrijpelijk, want op beeld, zoals op televisie en foto’s in kranten en tijdschriften, heeft een aandoening meer impact op de kijker wanneer het letterlijk zichtbaar is.
Maar het klopt dus niet. En dat is vervelend. Op z’n zachtst gezegd.
Want deze aandoening kan progressief verlopen. En hoe eerder de diagnose wordt gesteld, hoe beter het is.

In de praktijk

Als de problemen nog maar relatief kort bestaan, is het weefsel rond de bloedvaten vaak nog relatief soepel is, reageert het lichaam sneller op de behandeling, en kunnen de bloedvaten en het weefsel eromheen weer sneller optimaal werken. Een relatief jonge cliënt heeft vaak minder behandelingen nodig dan iemand die later (soms 20 of 30 jaar na de start van de klachten) met een traject begint (*).
(*) Niet elk lichaam is hetzelfde, ook bij jongeren varieert de ernst van de problemen en de staat van het weefsel.

Vroege diagnose bespaart leed

Een vroege diagnose en bijbehorende actie kan veel leed in de toekomst worden bespaard. Met aandacht voor leefstijl en met regelmatig op de juiste manier bewegen, kan het progressieve verloop vaak zeer goed vertraagd worden. Met behandelingen zoals Quadrivas Therapy kunnen klachten vaak fors verminderen of zelfs verdwijnen.

Missie: vroegere diagnose én actie!

Mijn missie is tweeledig: ik wil dat lipoedeem bekender wordt bij artsen en fysiotherapeuten, zodat ze bij vrouwen met de aandoening sneller de juiste diagnose kunnen stellen. Oók als ze nog jong zijn en óók als ze niet het typische lipoedeemuiterlijk hebben.
Ten tweede wil ik vrouwen met lipoedeem inspireren om het heft in eigen hand te nemen. Bij de diagnose wordt vaak gezegd: “Zorg dat je niet afvalt en niet aankomt, hier heb je een doorverwijzing voor steunkousen en verder is er niets tegen te doen.” Dit is onjuist en – weet ik uit ervaring – kan heel deprimerend werken.
Weet dat je er niets aan kunt doen dát je lipoedeem of bloedcirculatieproblemen hebt, maar dat je er wél heel veel aan kunt doen om een zo optimaal mogelijk leven te leiden áls je lipoedeem of bloedcirculatieproblemen hebt.

Dit kun je doen om stagnatie te voorkomen

Bij lipoedeem en bloedcirculatieproblemen staat het bindweefsel ‘stil’ en is de doorbloeding niet optimaal. Behalve behandelingen (zoals Quadrivas Therapy of de behandelingen in De Benen Kliniek) kun je zelf veel doen om je bindweefsel en bloedcirculatie in beweging te brengen.

Microbeweegmomenten

Eén van de belangrijkste dingen die je kunt doen om stagnatie in het weefsel van je benen te voorkomen, is bewegen. Daarvoor hoef je niet uren in de sportschool door te brengen. Liever niet zelfs. Bij lipoedeem en bloedcirculatieproblemen zijn kortere sessies, maar wel vaker, een betere keuze.
Ik ben zelf aan het experimenteren met Microbeweegmomenten. Zo bouw je meer kleine beweegmomenten in je dag:
  • Loop (het laatste stuk) naar je werk of opleiding (stap eerder uit het OV of parkeer de auto iets verder van je werk vandaan)
  • Ga vaker op de fiets: misschien is het haalbaar om op de fiets naar je werk te gaan. Investeer in een goede regenjas en pak ook de fiets naar de sportschool, naar yogales of voor een kleine boodschap.
  • Maak elke keer voordat je de koelkast opendoet 2 jumping jacks.
  • Het huis stofzuigen is ook een workout!
  • Maak voor of na elke maaltijd een ommetje van 10 minuten (ontbijt, lunch en avondeten: als je niet aan intermittent fasting doet, kom je zo al meteen aan 30 minuten beweging per dag).
  • Neem jezelf voor om na elk toiletbezoek 2 squats te doen (oké, dit kan niet in elke (werk-)omgeving, maar je kunt ook iets anders verzinnen 😊).

9 minuten per dag voor meer mobiliteit

Binnenkort lanceer ik een beweegprogramma van 9 minuten per dag voor vrouwen met lipoedeem, bloedcirculatieproblemen en stramme, stijve benen en heupen. Iets waarvan ik zelf wilde dat het er was toen ik de diagnose lipoedeem kreeg. Want het op gang houden van de bloedcirculatie, het versterken en versoepelen van spieren en het ‘smeren’ van gewrichten is essentieel voor het behoud van een goede mobiliteit bij deze aandoeningen.
Ik ben op het moment hard aan het werk om de laatste hand te leggen aan het programma. De resultaten van de mini-workouts zijn super inspirerend en dit stimuleert mij zelf ook om elke dag mijn mobiliteitsoefeningen te doen. Binnenkort vertel ik je meer.
Wil je meer weten over het bewegingsprogramma waar ik mee bezig ben? Houd dan deze blogs in de gaten en abonneer je op de nieuwsbrief (zie de pop-up).
Vond je dit interessant om te lezen?  Kijk waarover je nog meer kan lezen in het overzicht op deze pagina.